scroll

Gianduia, czyli… starsza siostra Nutelli

Nie ulega wątpliwości, że wszyscy – zarówno dzieci, jak i dorośli – uwielbiają Nutellę i to w każdej możliwej postaci! Na kanapkach w ramach śniadania, z naleśnikami w ramach obiadu i najlepiej jeszcze na łyżeczce, bez żadnych dodatków, jako deser. I choć wcale nie wierzę stereotypom, że z jedzenia Nutelli można wyrosnąć, to gdybym miała podać jedną wersję czekolady na zastępstwo Nutelli (jako bardziej wytworna i dojrzalsza wersja), byłaby to bez wątpienia gianduia.

Powiedzieć, że gianduia (lub gianduja – obie wersje pisowni są poprawne; nazwę wymawia się dzianduja ;)) to włoski nugat z kakao i orzechów, to jakby nie powiedzieć nic. Chociaż połączenie czekolady z orzechami to jedno z najbardziej oczywistych połączeń w deserach, jestem pewna, że smaku giandui nikt, kto jej spróbował, łatwo nie zapomni.

Deser ten powstał w XIX wieku, i co ciekawe – z przyczyn politycznych. Napoleon narzucił embargo na produkty sprowadzane przez Brytyjczyków, dlatego kakao stało się bardzo trudno dostępne i niezwykle drogie. Jeden z czekoladników z Turynu, Michele Prochet, współpracujący z najbardziej znanym piemonckim przedsiębiorstwem cukierniczym Caffarel, wymyślił wtedy, żeby pomieszać kakao z typowymi dla tego regionu zmielonymi orzechami Tonda Gentile del Piemonte.

Tradycyjna gianduia jest bardzo ciemna i mocno orzechowa. W czasach, kiedy powstała, nie istniała jeszcze mleczna czekolada. Skład jest nawet określany przez prawo: nazwy „gianduia” można używać produkując pastę zawierającą co najmniej 20% orzechów. Oczywiście najlepsi producenci dodają ich znacznie więcej!

Nazwa jest silnie związana z regionem, z którego deser pochodzi. Gianduja to maska karnawałowa z Turynu, bo właśnie na karnawał w 1865 roku wypuszczono pierwszą i jedną z najbardziej znanych wersji giandui – czekoladki gianduiotti o charakterystycznym kształcie określanym jako „przedłużona piramida” lub „odwrócona łódź”. Zapakowane są w złotą lub srebrną folię.

Obecnie najbardziej znanym deserem zainspirowanym gianduią jest Nutella, stworzona w latach 40. XX wieku przez Włocha Pietro Ferrero. Początkowo nosiła nazwę Pasta Gianduja i wprowadzono ją na rynek od razu po II Wojnie Światowej, kiedy to kakao było wciąż jeszcze bardzo oszczędnie wykorzystywane. Ferrero zaczął jednak szybko produkować tańszą wersję giandui z dodatkiem tłuszczu roślinnego, który pomógł stworzyć idealną do smarowania konsystencję. Początkowo była ona sprzedawana pod nazwą Supercrema Gianduja, a w 1964 roku zmieniono ją na znaną do dziś Nutellę.

 

Aleksandra Wojnar